Sprawozdanie Muzeum Północno-Mazowieckiego za 2023 r.

Sprawozdanie z działalności Muzeum Północno-Mazowieckiego

w 2023 roku

Cztery wystawy czasowe w budynku głównym Muzeum (w tym wystawa prac
Magdaleny Abakanowicz oraz wystawa jubileuszowa na 75-lecie Muzeum), jedenaście
wystaw czasowych w Galerii Sztuki Współczesnej, uzupełnienie kolekcji bursztynów o
zakupy za kwotę 70.000 złotych, duży krok w kierunku dostosowania oferty Muzeum do
potrzeb osób niepełnosprawnych oraz brązowy medal „Zasłużony kulturze Gloria Artis” dla
Muzeum Północno-Mazowieckiego- to najważniejsze działania i osiągnięcia Muzeum w 2023
roku.
I Ogólne informacje dotyczące funkcjonowania Muzeum
a) pracownicy
W 2023 roku w Muzeum Północno-Mazowieckim pracowało 25 osób na 22,26 etatach.
Sześcioro pracowników otrzymywało wynagrodzenie zasadnicze w wysokości pensji
minimalnej, kolejnych dziewięcioro- pensję o 300- 400 zł brutto wyższą, niż pensja
minimalna.
b) frekwencja
Frekwencja w 2023 r. (na wystawach stałych, czasowych i różnych inicjatywach muzealnych)
wyniosła 9.838 osób, spośród których 2.306 osób skorzystało z biletów ulgowych (młodzież,
Karta Dużej Rodziny, Karta Seniora), 1.768 osób zwiedziło wystawy bezpłatnie (w dniu
darmowego zwiedzania), 1.765 osób wzięło udział w organizowanej w maju 2023 r. Nocy
Muzeów.
c) stan liczbowy muzealiów i najciekawsze nabytki
Na koniec 2023 r. w Muzeum Północno-Mazowieckim w pozycjach inwentarzowych
zapisanych jest 24.839 muzealiów (33.952 sztuki). Depozyty stanowią 1028 pozycji
inwentarzowych (29.171 sztuk).
W 2023 roku Muzeum wzbogaciło swoje zasoby o 582 eksponaty pochodzące z darów i 166
eksponatów kupionych przez Muzeum (łącznie o 748 nabytków).
Najcenniejsze wzbogacenie zbiorów stanowią bursztynu kupione dzięki darowiźnie w
wysokości 70.000 zł od Fundacji KGHM Polska Miedź. Muzeum nabyło siedem naszyjników
i trzy bryłki wpisane pod numerami inwentarzowymi:
1) ŁJ 1194 Naszyjnik bursztynowy waga 192 gramy, pochodzący z okresu dwudziestolecia
międzywojennego ze wsi Wolkowe powiat ostrołęcki, autor nieznany, zakupiony od
Zdzisława Bziukiewicza wieś Wach za kwotę 15 000 zł.
2) ŁJ 1195 Naszyjnik bursztynowy waga 64 gramy, pochodzący z okresu dwudziestolecia
międzywojennego ze wsi Wolkowe powiat ostrołęcki, autor nieznany, zakupiony od
Zdzisława Bzuikiewicza wieś Wach za kwotę 5000 zł.

3) ŁJ 1196 Naszyjnik bursztynowy waga 501,5 grama , wykonany w latach 2015-2023 przez
Tadeusza Konopkę z Kadzidła powiat ostrołęcki, zakupiony od Tadeusza Konopki za kwotę
25 000 zł.
4) ŁJ 1197 Bryłka bursztynu waga 89,0 gram , znaleziona we wsi Dęby powiat ostrołęcki ,
przed tamą w okolicach mostu na rzece Szkwa w 1985 roku przy pogłębianiu dna rzeki,
zakupiony od Tadeusza Konopki z Kadzidła za kwotę 2670 zł.
5) ŁJ 1198 Bryłka bursztynu waga 62,5 grama, znaleziona we wsi Dęby powiat ostrołęcki ,
przed tamą w okolicach mostu na rzece Szkwa w 1985 roku przy pogłębianiu dna rzeki,
zakupiony od Tadeusza Konopki z Kadzidła za kwotę 1860 zł
6) ŁJ 1199 Bryłka bursztynu waga 31,11 grama, znaleziona we wsi Dęby powiat ostrołęcki,
przed tamą w okolicach mostu na rzece Szkwa w 1985 roku przy pogłębianiu dna rzeki,
zakupiony od Tadeusza Konopki z Kadzidła za kwotę 1020 zł.
7) ŁJ 1200 Naszyjnik bursztynowy waga 66,9 grama, pochodzący z II połowy XIX wieku z
Ostrołęki, szlif kryształowy (fasetkowy) paciorków, autor nieznany, zakupiony od Zdzisława
Bziukiewicza wieś Wach za kwotę 9500 zł.
8) ŁJ 1201 Naszyjnik bursztynowy waga 11,48 grama, pochodzący z II połowy XIX wieku z
Ostrołęki, kształt paciorków „śliwka”, autor nieznany, zakupiony od Zdzisława Bziukiewicza
wieś Wach za kwotę 1600 zł.
9) ŁJ 1202 Naszyjnik bursztynowy waga 11,38 grama z II połowy XIX wieku z Ostrołęki,
kształt paciorków „śliwka” szlif kryształowy (fasetkowy) paciorków, autor nieznany,
zakupiony od Zdzisława Bziukiewicza wieś Wach za kwotę 1900 zł.
10) ŁJ 1203 Naszyjnik bursztynowy waga 42,88 grama z II połowy XIX wieku z Ostrołęki,
szlif kryształowy (fasetkowy) paciorków, autor nieznany, zakupiony od Zdzisława
Bziukiewicza wieś Wach za kwotę 6450 zł.

II Działalność merytoryczna Muzeum
a) wystawy i działalność edukacyjna
W 2023r. Muzeum Północno- Mazowieckie w siedzibie głównej prezentowało cztery
wystawy czasowe:
1. Jaćwieskie Eldorado
czas prezentowania: 5. marca– 7.maja 2023 r.,
Wystawa przygotowana we współpracy z Muzeum Okręgowym w Suwałkach
2. Biblia ilustrowana- klasyka i śmiałość przedstawień
czas prezentowania: 19.marca- 28.maja 2023r.
3. Abakanowicz
czas prezentowania: 4.czerwca- 30.września 2023r.
Wystawa przygotowana we współpracy z Kolekcją Rytel i Galerią ArtRytel.

4. Bursztyn- dar prastarych drzew. Wystawa jubileuszowa z okazji 75-lecia Muzeum
Północno-Mazowieckiego
czas prezentowania: 13. października 2023- 4. lutego 2024r.
Wystawa przygotowana we współpracy z Muzeum Ziemi Polskiej Akademii Nauk w
Warszawie, Muzeum Inkluzji w Bursztynie w Gdańsku oraz Muzeum Bursztynu o. Muzeum Gdańska; dofinansowana kwotą 39.500zł w ramach programu MKiDN Wspieranie działań muzealnych (całkowita wartość zadania: 49.600 zł).

Galeria Sztuki Współczesnej zorganizowała jedenaście wystaw czasowych:
1. Wystawa pokonkursowa „Łąki i pola łomżyńskie”, czas prezentowania: 16-28 stycznia
2023 roku.
2. Wystawa malarstwa Teresy Starzec „Oczka się gubią, ale do oczek zawsze można
wrócić”, czas prezentowania: 4 lutego-7 marca 2023 r.
3. Wystawa grafiki Agaty Stępień „Portrety- Głowy”, czas prezentowania: 11 marca-6
kwietnia 2023 r.
4. Wystawa malarstwa Anny Karwowskiej „Pod skórą”, czas prezentowania: 14 kwietnia-
6 maja 2023 r.
5. NOC MUZEÓW – wystawa ze zbiorów Galerii Sztuki Współczesnej w Łomży
„Sztuki moc”, czas prezentowania: 13 maja-10 czerwca 2023 r.
6. Wystawa grafiki Beaty Szczecińskiej „Krajobraz zastany”, czas prezentowania: 14-30
czerwca 2023
7. Wystawa malarstwa i grafiki Natalii Pastuszenko, czas prezentowania: 4-31 lipca 2023
8. Wystawa linorytów Czesława Dźwigaja,czas prezentowania:3 sierpnia-8 września 2023 r.
9. Wystawa tkaniny artystycznej i ceramiki Ivayli Żivkowej Roszak, czas prezentowania:
14 września-13 października 2023
10. Wystawa tkaniny artystycznej, czas prezentowania:18 października-22 listopada 2023 r.
11. Wystawa prac Konrada Srzednickiego ze zbiorów Sławomira Zgrzywy
czas prezentowania: 25 listopada - 31 grudnia 2023 r.

W połączeniu z wystawami, prowadzone były lekcje muzealne i warsztaty nawiązujące tematycznie do prezentowanych wystaw. W 2023r. Muzeum Północno-Mazowieckie oraz Galeria Sztuki Współczesnej przeprowadziło 145 różnych zajęć na 33 tematy, wzięło w nich udział 2.258 osób w różnym wieku. Muzeum przeprowadziło także 130 oprowadzeń kuratorskich (eksperckich) dla 652 osób.

b) realizacja zadania dofinansowanego przez Biuro Programu „Niepodległa”
W ramach zadania "Kadry wolności. Szlakiem Postania Styczniowego" został wyznaczony i oznakowany szlak tematyczny związany z przebiegiem Powstania w Łomży.
W pięciu miejscach związanych z wydarzeniami z lat 1863-1864, stanęły tablice
wyznaczające przystanki szlaku: widok na Mogiłę Powstańców Styczniowych 1863, widok na Klasztor Zakonu Braci Mniejszych Kapucynów, widok na tablicę upamiętniającą Józefa Piłsudskiego na Domu Pastora, widok na II LO, dawniej Gimnazjum Męskie oraz widok na pomnik Jakuba Wagi w Parku im. Jakuba Wagi.
Tablice przybrały formę trwale połączonych z dużymi, pustymi ramami stelaży, by stworzyć naturalne kadry dla prezentowanych miejsc, zachęcając do naocznego spojrzenia na historię.
Na tablicach zostały umieszczone krótkie, syntetyczne teksty w języku polskim i angielskim, opisujące powiązanie danego miejsca z wydarzeniami Powstania Styczniowego. Obok tekstów umieszczono kod QR przekierowujący na stronę internetową Muzeum, na której zamieszczony został obszerny artykuł dotyczący przebiegu Powstania na Ziemi łomżyńskiej, z opisem pięciu wybranych lokalizacji, a także napis "Więcej w Muzeum" zachęcający do odwiedzenia placówki i skorzystania z oferty edukacyjnej.
Oferta edukacyjna dotycząca Wniosku składała się z ośmiu spacerów historycznych wzdłuż szlaku z przewodnikiem, siedmiu wykładów dotyczących przygotowania, przebiegu i skutków Powstania w Łomży i regionie oraz zwiedzania wystawy stałej "Łomża. Wędrówka przez wieki" z gablotą poświęconą Powstaniu Styczniowemu wraz z komentarzem przewodnika muzealnego. Wszystkie działania były bezpłatne, ogólnodostępne, skierowane do odbiorców indywidualnych oraz grup zorganizowanych.
Realizacja zadania została sfinansowana przez Biuro Programu Niepodległa, kwota
dofinansowania to 38.000 zł, całkowita wartość projektu- 45.700 zł.
Pozwolenie na szlak, z uwagi na duże zainteresowanie, zostało przedłużone na 2024 rok.

c) przystosowanie oferty Muzeum do osób ze szczególnymi potrzebami
Najważniejszym celem realizacji zadania dofinansowanego z programu Infrastruktura
kultury była transformacja Muzeum Północno-Mazowieckiego w kierunku muzeum
otwartego dla każdego. Zgodnie z założeniem, działania te miały przebiegać dwutorowo: poprzez częściowe dostosowanie ciągów komunikacyjnych i przestrzeni wystawienniczej do osób ze szczególnymi potrzebami oraz poprzez podniesienie komfortu korzystania z sal edukacyjnych, tak żeby najmłodsi odbiorcy oferty muzealnej mogli czerpać z zajęć jak najwięcej, w sprzyjających warunkach.
1. Cel: dostosowanie przestrzeni muzealnej do osób ze szczególnymi potrzebami
Realizacja:
a) zakup i montaż pętli indukcyjnej do recepcji kasy biletowej, poprawiającą komfort
słyszenia osobom używającym aparatów słuchowych,
b) zakup 30 sztuk audioprzewodników z wmontowaną pętlą indukcyjną i audiodeskrypcją, a także ścieżką oprowadzania po wystawach stałych w jęz. polskim i jęz. angielskim,
c) zakup materiałów do oznakowania przestrzeni i wykonanie oznaczeń (koperta parkingowa dla osób niepełnosprawnych, ostrzeżenia wizualne na pionowych powierzchniach szklanych)

2. Cel: Podniesienie komfortu korzystania z sal edukacyjnych
Realizacja:
a) zakup głośnika bezprzewodowego
b) zakup 30 sztuk nowoczesnych, estetycznych ław do siedzenia podczas lekcji, wykładów itp.
c) wymiana oświetlenia: zakup i montaż 12 wiszących lamp kloszowych, które zastąpiły szkolne lampy jarzeniowe
d) kupno 2 lamp stojących (podłogowych)
Zamówione ławy tapicerowane z oparciami (30 sztuk, każda dwuosobowa) są lekkie, mobilne ale wygodne. Pozwalają na dowolną, dostosowaną do bieżących potrzeb aranżację i przygotowanie miejsc siedzących dla uczniów dwóch klas jednocześnie. Bezprzewodowy, dobrej klasy głośnik, pozwala na komfortowe prowadzenie lekcji (dla większej grupy- przy użyciu mikrofonu), ale także komfortowe oglądanie filmu
czy przygotowanej prezentacji. Kompleksowa wymiana oświetlenia pozwoliła na zbudowanie przytulnej, domowej atmosfery, dzięki czemu sala edukacyjna Muzeum bardziej przypomina przestrzenie przygotowywane współcześnie: w szkołach, przedszkolach, bibliotekach, kącikach zabaw.
Zakupy zostały dofinansowane przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego kwotą
75.000 zł, całkowita wartość zadania wyniosła ok. 94.000 zł.
d) działalność publicystyczna i naukowa
Pracownicy Muzeum Północno-Mazowieckiego wielokrotnie proszeni byli o
przygotowanie artykułów, eksperckie komentarze i pomoc przy opracowaniach materiałów do wystaw organizowanych przez instytucje zewnętrzne.
Wśród publikacji można wyróżnić: autorstwa Adama Sokołowskiego, kustosza Działu Historii Muzeum Północno-Mazowieckiego:
1. artykuł „Prezydent Świderski w pamiątkach muzealnych”; Wiadomości Łomżyńskie TPZŁ, nr 75
2. artykuł „Losy (nie) tylko łomżyńskie rodzin żydowskich w świetle Księgi pamięci gminy żydowskiej w Łomży”; III tom Rody i Rodziny Mazowsza i Podlasia ŁTN im. Wagów
3. artykuł „Życie i śmierć Żydów łomżyńskich. W 80. rocznicę likwidacji getta”; Studia Łomżyńskie, t. XXXII b
4. artykuł „Żydzi łomżyńscy wobec wydarzeń 1920 r.”; tom pokonferencyjny IPN w
Białymstoku „O Niepodległą. Kierunek północno-wschodni”
5. artykuł „160 lat temu „poszli nasi w bój bez broni” o powstaniu styczniowym w Łomży, regionie i Królestwie Polskim”; muzeum.lomza.pl
autorstwa Karoliny Skłodowskiej, kierownik Galerii Sztuki Współczesnej:
1. Cztery artykuły na temat wystaw zorganizowanych przez Galerię w roku 2023
(Wiadomości Łomżyńskie nr 73, 74, 75 i 76 z 2023 roku)
Pracownicy przeprowadzili także kilkadziesiąt kwerend dla muzeów w Polsce.
Eksponaty w łomżyńskiego Muzeum w 2023 roku były pokazywane na wystawach
czasowych w Muzeum Bursztynu w Gdańsku oraz w Muzeum Kaszubskim w Kartuzach.

e) jubileusz 75-lecia Muzeum Północno-Mazowieckiego
10. marca 2023r. została zorganizowana konferencja prasowa, podczas której Muzeum poinformowało o przypadającym roku jubileuszowymi, otrzymanych dofinansowaniach zewnętrznych (łącznie 259.300 zł), planowanych zakupach bursztynów i przygotowaniu do otwarcia wystawy jubileuszowej poświęconej bursztynowi.
Relacja ukazała się w mediach lokalnych i ogólnopolskich, m.in. w Telewizji Polskiej o. Białystok, Polskiej Agencji Prasowej, portalsamorzadowy.pl, Polskim Radiu Białystok, portalu 4lomza.pl i portalu MyLomza.pl.
Obchody jubileuszowe zostały zaplanowane na 13. października 2023 r. Zaproszenia przyjęło ok. 80 gości, m.in. senator RP, władze województwa, władze miasta, władze diecezji
łomżyńskiej, radni Rady Miasta, członkowie Rady Muzeum Północno-Mazowieckiego,
dyrektorzy instytucji kultury i szkół, przedstawiciele środowisk twórczych, emerytowani pracownicy Muzeum.
Muzeum Północo-Mazowieckie otrzymało brązowy medal Zasłużony kulturze Gloria Artis.
Wyróżnienie przyznane przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wręczył
wicewojewoda podlaski dr Tomasz Madras.
Punktem kulminacyjnym jubileuszu było otwarcie wystawy czasowej „Bursztyn- dar
prastarych drzew”. Do organizacji wystawy wykorzystana została cała powierzchnia
ekspozycyjna przeznaczona na wystawy czasowe, tj. ok. 185 m2.
Wystawa składała się z czterech części:
I. sala multimedialno-edukacyjna, wzbogacona o wystawę zdjęć „Portrety 6x6” wybrane z archiwum Muzeum
II. sala nowych eksponatów nabytych dzięki darowiźnie Fundacji KGHM;
III. sala eksponatów z zasobów muzeum, które nie są prezentowane na wystawie stałej;
IV. sala wystaw wypożyczonych z Polskiej Akademii Nauk Muzeum Ziemi w Warszawie i Muzeum Inkluzji w Bursztynie w Gdańsku.
Ekspozycja została obudowana ofertą edukacyjną:
1) prelekcjami ekspertów
- dr Elżbiety Sontag z Muzeum Inkluzji w Bursztynie w Gdańsku- termin: 21. października,
prelekcja pt. „Inkluzje – tajemnice bursztynowych lasów ukryte w skamieniałościach”
- dra Jerzego Jastrzębskiego- termin: 18. listopada, temat: „Bursztyn. Powstanie i
właściwości”,
- Katarzyny Kwiatkowskiej z PAN Muzeum Ziemi w Warszawie- termin: 9. grudnia, „Co o bursztynie wiedzieć trzeba”
2) lekcjami muzealnymi dla grup szkolnych i odbiorców indywidualnych,
3) rodzinnym Dniem bursztynu kurpiowskiego
Festiwal odbył się 18. listopada 2023r. (sobota) w siedzibie Muzeum Północno-
Mazowieckiego w Łomży.

W całodziennym programie znalazły się: pokazy twórców ludowych: bursztyniarza Zdzisława Bziukiewicza z Wachu, wycinankarki Wiesławy Bogdańskiej z Kadzidła i rzeźbiarza Andrzeja Staśkiewicza z Kadzidła; występ Andrzeja Staśkiewicza grającego na lirze korbowej; możliwość zakupu artystycznego rękodzieła twórców ludowych; kuratorskie zwiedzanie najnowszej wystawy czasowej „Bursztyn. Dar prastarych drzew” z dr. Jerzym Jastrzębskim, premierowy pokaz kurpiowskiej legendy „Bursztynowe jezioro” Longina Żbikowskiego w wykonaniu Adama Dąbrowskiego z Polskiego Radia Białystok i Andrzeja Staśkiewicza, wykład Jerzego Jastrzębskiego „Bursztyn, powstawanie i właściwości” oraz słodki poczęstunek.
Na przygotowanie familijnego Dnia bursztynu kurpiowskiego, Muzeum pozyskało pieniądze od Gminy Kadzidło oraz od prywatnych firm: Negresko i piekarni Sulima.

Łomża, 31.01.2024r.